ABD’nin JASSM-ER Stoklarında İran Krizi: Kritik Seviyenin Altında.
ABD’nin İran’a Yönelik Hava Operasyonları
ABD’nin İran’a yönelik geniş çaplı hava operasyonları, sadece bölgesel değil aynı zamanda küresel askeri dengeyi de etkileyecek bir mühimmat tüketimine neden oluyor. Özellikle düşük görünürlük kabiliyetine sahip uzun menzilli seyir füzeleri operasyonun temelini oluştururken, Washington’un kritik mühimmat stoklarını hızla tükettiği görülüyor.
AGM-158 JASSM-ER Füzelerinin Kullanımı
ABD’nin en kritik uzun menzilli mühimmatlarından biri olan AGM-158 JASSM-ER Havadan Atılan Seyir Füzesi, İran’a karşı gerçekleştirilen hava operasyonlarında yoğun bir şekilde kullanılıyor. Savaş öncesinde 2.300 adet olan envanterin büyük bir kısmı operasyonlara tahsis edilirken, geriye sadece yaklaşık 425 adet füze kaldığı belirtiliyor.
İlk 4 Haftada 1.000’den Fazla Atış
Savaşın ilk dört haftasında 1.000 adetten fazla JASSM-ER füzesi kullanıldığı ifade ediliyor. Bu durum, ABD’nin modern hava operasyonlarında uzun menzilli hassas vuruş konseptine olan bağımlılığını gösteriyor.
ABD Genel Mühimmat Krizi
Yabancı kaynaklara göre, ABD’nin İran’a yönelik operasyonunda yaşanan mühimmat tüketiminin sadece JASSM-ER ile sınırlı olmadığını, aksine birçok kritik silah sisteminde eş zamanlı bir azalma yaşandığını ortaya koyuyor. Balistik füzelere karşı kullanılan THAAD ve kara konuşlu uzun menzilli taktik füze sistemi PrSM stoklarının da hızla azaldığı belirtiliyor.
Üretim Kapasitesi Yetersiz
JASSM üretimi geçmişte yavaşlatılmış ve temel versiyonun üretimi yaklaşık 10 yıl önce sona ermişti. Mevcut üretici Lockheed Martin, 2026 yılı için yaklaşık 396 adet JASSM-ER üretim planlarken, kapasitenin azami 860 adet/yıl seviyesine çıkarılabileceği değerlendiriliyor. Ancak mevcut tüketim hızında, kullanılan mühimmatın yerine konulması yıllar alabilir.
AGM-158 JASSM-ER Seyir Füzesi
AGM-158 JASSM-ER, yaklaşık 900 ila 1.000 kilometre menzile sahip olan bir seyir füzesidir. Düşük radar görünürlüğüne sahip olan füze, hedefleri güvenli mesafelerden vurabilme özelliğine sahiptir. Aynı zamanda sığınak delici harp başlığı taşıyan sistem, GPS ve ataletsel navigasyon ile hedefe yönelirken terminal safhada yüksek hassasiyetli vuruş kabiliyeti sunmaktadır.
