F-35’lerde Yüksek Sıcaklık Alarmı | SavunmaSanayiST

F-35 Savaş Uçakları İçin Yeni Termal Yönetim Sözleşmesi

Lockheed Martin adlı ABD merkezli savunma şirketi, uzun süredir F-35 savaş uçaklarında yaşanan termal yönetim sorunlarını hafifletmek amacıyla 100 milyon dolarlık yeni bir sözleşme aldı. ABD Deniz Hava Sistemleri Komutanlığı (NAVAIR) tarafından verilen sözleşme kapsamında toplam 1.459 adet fren sistemi ısı emici bileşeni üretilecek. Bu bileşenlerin 1.075 adedi F-35A, 384 adedi ise F-35B varyantları için tedarik edilecek. Programın 2030 yılına kadar sürmesi planlanıyor.

F-35 Savaş Uçaklarında Termal Yüklerin Etkisi

F-35 platformunda özellikle yoğun operasyon temposunda ortaya çıkan termal yüklerin, sadece fren sistemini değil aynı zamanda aviyonik altyapıyı da etkilediği belirtilmektedir. Tam yüklü halde 13 tonun üzerinde ağırlığa sahip olan F-35 savaş uçakları, yüksek süratli inişler sırasında çok büyük miktarda kinetik enerjiyi kısa pist mesafesinde dağıtmak zorunda kalmaktadır. Bu süreçte oluşan aşırı sıcaklık; kablolama, sensörler ve aviyonik bağlantılar üzerinde ciddi baskı oluşturabilmektedir.

Yeni sözleşme kapsamında üretilecek ısı emici bileşenleri, iniş sırasında oluşan ısıyı absorbe ederek çevredeki kritik sistemlere aktarılmasını önlemeyi amaçlamaktadır.

F-35 Filosunda Bakım Krizi Derinleşiyor

F-35 programında depo seviyesi bakım kapasitesi uzun süredir önemli bir sorun alanı olarak öne çıkmaktadır. ABD Sayıştayı’nın (GAO) daha önce yayımladığı raporlarda, F-35 filosunun görev yapabilirlik oranının hedeflerin oldukça altında kaldığı ve bunun en önemli nedenlerinden birinin bakım altyapısındaki yetersizlik olduğu belirtilmiştir. Özellikle fren sistemi bileşenlerinde yaşanan eksikliklerin; uçakların operasyonel filolara dönmesini geciktirdiği, bakım kuyruklarını büyüttüğü ve görev hazırlık oranlarını doğrudan etkilediği değerlendirilmektedir.

Halihazırda ABD, Birleşik Krallık, Japonya, Avustralya, Güney Kore, Norveç, Hollanda, İtalya ve Danimarka dahil 19 ülke F-35 işletmektedir. Toplam filo büyüklüğü ise 1.100 uçağın üzerine çıkmış durumdadır.

Sorun Sadece Fren Sistemiyle Sınırlı Değil

Uzmanlara göre mevcut problem, F-35’in daha geniş kapsamlı termal yönetim sıkıntılarının yalnızca bir bölümü. Özellikle Block 4 modernizasyon paketiyle birlikte platforma entegre edilmesi planlanan yeni radarlar, elektronik harp sistemleri ve gelişmiş görev bilgisayarlarının mevcut soğutma mimarisinin sınırlarını zorladığı belirtilmektedir.

Bu kapsamda Collins Aerospace ve Honeywell Aerospace tarafından yeni nesil güç ve termal yönetim sistemleri geliştirilmektedir. Ancak yeni altyapının en erken 2030-2032 döneminde hizmete girmesi beklenmektedir. Bu nedenle mevcut ısı emici tedarikinin, uzun vadeli modernizasyon süreci tamamlanana kadar filodaki acil sürdürülebilirlik problemini hafifletmeye yönelik ara çözüm olduğu değerlendirilmektedir.