ABD’nin F-35’leri Radar Algılamadan Geldi | SavunmaSanayiST

F-35 Programında Radar Sorunu

ABD Deniz Piyadeleri, yeni nesil AN/APG-85 AESA radarındaki gecikme nedeniyle burun kısmında radar yerine denge ağırlığı (balast) bulunan 6 adet F-35B savaş uçağını teslim aldı. Aynı sorunun yıl içerisinde ABD Hava Kuvvetleri ve ABD Donanması için üretilecek F-35 teslimatlarını da etkilemesi bekleniyor.

Yeni Radar Entegrasyonu

Yeni radarın üretiminde yaşanan gecikme nedeniyle teslim edilen uçaklar yalnızca temel uçuş eğitimlerinde kullanılabilecek. Radarların daha sonra uçaklara entegre edilmesi planlanıyor.

Lot 17 Üretim Partisi

F-35 programında Lot 17 üretim partisinden itibaren uçaklar, yeni nesil AN/APG-85 AESA radarı için yeniden tasarlanan gövde yapısıyla üretilmeye başlandı.

İlk Radarsız F-35’ler Deniz Piyadeleri’ne Teslim Edildi

F-35 Müşterek Program Ofisi (JPO) Direktörü Deniz Piyadeleri Korgenerali Gregory Masiello, ABD Senatosu Silahlı Hizmetler Komitesi’nde yaptığı açıklamada, şu ana kadar yalnızca Deniz Piyadeleri için üretilen 6 adet kısa kalkış ve dikey iniş (STOVL) kabiliyetine sahip F-35B savaş uçağının radarsız teslim edildiğini açıkladı.

Radarlar Daha Sonra Entegre Edilecek

Program Ofisi’ne göre uçaklar üretim hattında bekletilmeyecek. Radarlar hazır hale geldiğinde teslim edilmiş uçaklara sonradan entegre edilecek.

F-35 Programında Hazırlık Tartışmaları Derinleşiyor

Radar krizi, zaten uzun süredir görev hazırlık oranları nedeniyle eleştirilen F-35 programına yönelik tartışmaları daha da artırdı.

ABD Sayıştayı Raporu

ABD Sayıştayı’nın (GAO) Haziran 2026’da yayımladığı rapora göre, 2025 yılında F-35 filosunun yalnızca yaklaşık %25’i tam görev kabiliyetine sahipti. En az bir görevi yerine getirebilecek durumdaki uçak oranı ise %44,1 olarak açıklandı.

Block 4 Modernizasyonu da Gecikiyor

AN/APG-85 AESA radarı, F-35 programının uzun süredir devam eden Block 4 modernizasyon paketinin en önemli bileşenlerinden biri olarak görülüyor.

Yeni Nesil Motor Geliştirmeleri

Program Ofisi, daha yüksek soğutma kapasitesi sağlayacak yeni nesil motor geliştirme çalışmalarını maliyet nedeniyle sonlandırmıştı. Pratt & Whitney tarafından geliştirilen yeni motor çekirdeğinin (Engine Core Upgrade) 2031 sonrasında hizmete alınması planlanıyor.

Kalıcı Çözüm 2031 Sonrasına Kaldı

Bu yükseltmenin yalnızca sınırlı seviyede ek soğutma sağlayacağı, güç ve termal yönetim sistemine yönelik kapsamlı iyileştirmelerin ise birkaç yıl daha sonra devreye gireceği belirtiliyor. Bu nedenle APG-85 radarının tam entegrasyonu ve Block 4 modernizasyon sürecindeki gecikmelerin önümüzdeki yıllarda da F-35 programının en önemli gündem maddelerinden biri olmayı sürdüreceği değerlendiriliyor.