Türk F-35’leri ABD Depolarında Görüntülendi ve Bekletiliyor

F-35A Lightning II Türk Hava Kuvvetleri İçin Depolama Alanında

Türk Hava Kuvvetleri için üretilen F-35A Lightning II savaş uçakları, uzun yıllardır ABD’deki depolama alanında bekletiliyor. Bu uçaklar, Türkiye’nin resmi olarak F-35 programından çıkarılmasından önce üretildi. Muhafaza prosedürü kapsamında uçakların çeşitli sistemleri korozyona karşı korunmak için özel sıvılarla doldurulurken, hassas sistemleri ise mühürlenmiş durumda tutulmaktadır. Uçakların düzenli bakımları da periyodik olarak yapılmaktadır. Türkiye için program sona erdikten sonra, ABD Hava Kuvvetleri’ne teslim edilmeyen uçakların hangarda muhafaza edildiği görüntülenmiştir.

F-35A İlk Aşamada 30 Adet Türkiye için Planlanmıştı

Türkiye’nin F-35 programından çıkarılması öncesinde, Türk Hava Kuvvetleri için toplamda 6 adet uçak üretildiği bilinmektedir. İlk aşamada Türkiye, toplamda 100 adet F-35A savaş uçağı tedarik etmeyi planlamıştı. İlk 6 uçağın kuyruk numaraları Türk pilotların eğitimi için ABD’de bulunmaktaydı. İlk olarak 2018 yılında Türkiye’ye teslim edilen uçaklarla Türk pilotlar eğitimlerine başlamış ve ilk uçuşlarını gerçekleştirmişlerdir.

S-400’lerin Durumu

Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemini almasının ardından ABD, 2019 yılında Türkiye’yi F-35 programından çıkardı ve uçakların Türkiye’ye teslimatını durdurdu. Türkiye’nin F-35 programına geri dönmesi ve CAATSA yaptırımlarının kaldırılması için en büyük engel halen S-400 hava savunma sistemidir. Bu sorunun çözümü için Türkiye’nin S-400’leri üçüncü bir ülkeye devretmesi önerilmektedir. Ancak Rusya, S-400’leri Türkiye’nin dostça ilişkileri olan bir ülkeye devretmesi şartını koşmaktadır. Bu nedenle Türkiye’nin S-400’leri Moskova’nın onayı olmadan başka bir ülkeye devretmesi mümkün görünmemektedir.

Dört Aşamalı Dönüş Senaryosu

Türkiye’nin F-35 programına geri dönüşü için ilk işaretler, Ankara’da gerçekleştirilen NATO zirvesine katılan ABD Başkanı Donald Trump’ın, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile yaptığı görüşmeler sonrasında geldi. Türkiye’nin tekrar F-35 programına dahil edilmesi için dört aşamalı bir yol haritası belirlenmiştir. Bu aşamalar arasında depoda bekletilen 6 uçağın Türkiye’ye teslim edilmesi, 30 yeni F-35A siparişi için takvim oluşturulması, Türk şirketlerin üretim ortaklığına geri dönmesi ve yerli mühimmatların küresel F-35 filosuna tedarik edilmesi yer almaktadır.

Türkiye, F-35A Lightning II projesine 2002 yılında dahil oldu ve Türk savunma sanayi şirketleri 2003 yılında projenin imalat ve tedarik zincirine dahil edildi. Türkiye şimdiye kadar program kapsamında 1.4 milyar dolar ödeme yapmıştır.