Birleşik Krallık’ın Tempest Programında Gecikme Tehlikesi

Tempest Programında Gecikme Riski

Birleşik Krallık’ın yeni nesil savaş uçağı Tempest programında ciddi gecikme riski ortaya çıktı. Savunma Yatırım Planı’ndaki belirsizlikler nedeniyle yeni nesil savaş uçaklarının hizmete giriş tarihinin 2040’lı yıllara sarkabileceği belirtiliyor. Birleşik Krallık Kraliyet Hava Kuvvetleri’nin (RAF) gelecekteki ana muharip unsuru olarak geliştirilen Tempest savaş uçağı programının, planlanan takvimin gerisinde kalabileceği ifade ediliyor.

Finansman Sorunu ve Gecikme

İngiliz basınında yer alan bilgilere göre Tempest programı için gerekli finansmanın ancak 2030’lu yılların ortalarında sağlanması beklenirken, bu durum Tempest’in hizmete giriş takvimini de doğrudan etkiliyor. Londra yönetimi daha önce Tempest’in 2035 yılında hizmete girmesini ve RAF’ın yeni nesil hava gücünün temelini oluşturmasını hedefliyordu. Ancak son değerlendirmeler, platformun operasyonel hale gelmesinin 2030’lu yılların sonlarına hatta 2040’lı yıllara kadar gecikebileceğine işaret ediyor.

Eurofighter Typhoon’un Yerini Alacak

Birleşik Krallık envanterinde halen 100’den fazla Eurofighter Typhoon savaş uçağı görev yapıyor. Mevcut filonun 2040 yılı itibarıyla hizmetten çekilmesi planlanırken, Tempest’in RAF’ın ana muharip savaş uçağı olarak Eurofighter Typhoon’un yerini alması öngörülüyor.

Tempest’in Maliyeti ve Geleceği

Birleşik Krallık, Japonya ve İtalya tarafından yürütülen Küresel Muharebe Hava Programı (GCAP) kapsamında geliştirilen Tempest’in maliyetinin 16 milyar doların üzerinde olduğu belirtiliyor. Program kapsamında üç ülke arasında Nisan 2026’da yaklaşık 923 milyon dolar değerinde geçici geliştirme sözleşmesi imzalanmıştı. Ancak söz konusu sözleşmenin Haziran ayında sona erecek olması ve uzun vadeli finansman modelinin henüz netleşmemesi, programın geleceğine ilişkin soru işaretlerini artırıyor.

Savunma Yatırım Planı Belirleyici Olacak

Gecikmenin merkezinde ise uzun süredir açıklanması beklenen Savunma Yatırım Planı (Defence Investment Plan – DIP) bulunuyor. İngiliz Savunma Bakanlığı ile Maliye Bakanlığı arasında savunma bütçesine ilişkin görüş ayrılıklarının planın açıklanmasını defalarca ertelediği belirtiliyor. İngiltere Başbakanı Keir Starmer hükümetinin, yaklaşık 24 milyar dolarlık ilave savunma harcamasını nasıl finanse edeceği konusunda farklı seçenekleri değerlendirdiği aktarılıyor.

Öncelik İnsansız Sistemlere Kayıyor

Dikkat çeken bir diğer unsur ise Birleşik Krallık’ın savunma modernizasyonunda insansız sistemlere daha fazla ağırlık vermeye hazırlanması oldu. Ukrayna’daki savaş ve İran merkezli çatışmalarda insansız hava araçları ile otonom sistemlerin gösterdiği performansın ardından, Savunma Yatırım Planı kapsamında bu alanların öncelikli yatırım kalemleri arasında yer alacağı belirtiliyor.

Tempest’te Geliştirme Faaliyetleri Devam Ediyor

BAE Systems, 2024 yılında Tempest demonstratörünün üretim ve montaj faaliyetlerine başlandığını açıklamıştı. Program kapsamında geliştirilen teknoloji demonstratörünün, GCAP savaş uçağı için kritik veri sağlaması ve risk azaltma faaliyetlerinde kullanılması planlanırken, ilk uçuş için 2027 hedefi belirlenmişti.