HÜRJET için İspanya ile anlaşma imzalandı: Türkiye’den Avrupa’ya jet uçağı ihracatı

Türk Savunma Sanayii ve Yüksek Teknoloji Platform İhracatı

Türk savunma sanayii, yüksek teknoloji platform ihracatında önemli bir adım attı. TUSAŞ tarafından geliştirilen milli jet eğitim uçağı HÜRJET için İspanya ile yapılan ihracat süreci, Airbus tesislerinde gerçekleştirilen imza töreniyle sona erdi.

İmza Törenine Katılımcılar

Madrid’de gerçekleşen törene Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, TUSAŞ ve Airbus yetkilileri, İspanya savunma tedarik makamları ve üst düzey askeri yetkililer katıldı. Atılan imzalarla birlikte HÜRJET’in İspanya Hava Kuvvetleri envanterine katılması için takvimli bir süreç başlatıldı.

İş Birliği Modeli

Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, program kapsamında HÜRJET platformunun Türkiye ve İspanya’da üretileceğini ve İspanyol yerel sanayiinin sürece aktif katkı sağlayacağı bir yapı oluşturulduğunu belirtti. Bu yaklaşım, klasik tedarik modelinden farklı olarak gerçek anlamda “ortak üretim ve ortak geliştirme” üzerine kurulu.

İspanya’dan Güven Mesajı

İspanya Savunma Devlet Sekreteri Maria Amparo Valcarce Garcia, Türkiye ile yürütülen iş birliğini “güvene dayalı stratejik ortaklık” olarak nitelendirdi. Garcia, HÜRJET programının İspanya savunma sanayiine yeni bir ivme kazandıracağını belirtti.

Törende konuşan İspanyol yetkililer, Türkiye’nin projedeki rolünü “vazgeçilmez” olarak nitelendirerek, iş birliğinin karşılıklı güven, saygı ve ortak vizyon üzerine kurulu olduğunu vurguladılar.

Airbus’un Değerlendirmesi

Airbus yetkilileri, anlaşmayı uzun vadeli bir sanayi ortaklığı olarak gördüklerini belirttiler. Programın karşılıklı güven ve ortak vizyonun bir sonucu olduğunu ifade eden Airbus temsilcileri, iş birliğinin sektör için önemli bir dönüm noktası oluşturduğunu dile getirdiler.

Airbus Air Power sorumlusu Jean-Brice Dumont, HÜRJET teslimatlarının 2028’de başlayacağını ve önümüzdeki yıllarda aktif rol oynayacağını açıkladı. Yaklaşık 30 uçağın 2030-2035 döneminde envantere girmesi planlanıyor.

Sürecin Arkaplanı

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii ile Airbus arasındaki HÜRJET iş birliği, kademeli ilerleyen bir sürecin sonucu olarak şekillendi. İlk adım, Mayıs 2025’te atılan endüstriyel iş birliği mutabakatıyla atıldı. Bu mutabakat, HÜRJET’in İspanya’ya ihracatında sanayii paylaşımı ve yerel katkı modelinin çerçevesini belirledi.

Sürecin ikinci aşaması ise IDEF 2025’te gerçekleşti. Burada imzalanan anlaşma ile projedeki sorumluluklar netleştirilirken, programın yönetim modeli ve iş paylaşımı resmiyet kazandı.

Proje, hükümetler arası onay ve nihai satış sözleşmesine giden takvimli bir sürece girdi.

Teslimat Takvimi ve Üretim Modeli

İspanya’nın jet eğitim uçağı ihtiyacını karşılamak amacıyla yaklaşık 30 adet HÜRJET tedarik edilecek. Toplam değeri 2,6 milyar avroyu bulan program, platform tedarikinin yanı sıra entegre eğitim sistemi, simülasyon altyapısı, bakım-idame çözümleri ve uzun vadeli lojistik destek paketlerini içeriyor. Bu yönüyle proje, kapsamlı bir “eğitim ekosistemi” ihracatı niteliği taşıyor.

Üretim ve Entegrasyon Modeli

Program kapsamında iki aşamalı bir tedarik yaklaşımı benimsendi. İlk aşamada belirli sayıda HÜRJET’in Türkiye’de üretilerek teslim edilmesi planlanıyor. İkinci aşamada ise İspanya’da üretilecek alt sistemlerin platforma entegrasyonu devreye girecek. Bu modelle hem yerel sanayi katılımı artırılacak hem de İspanya Hava Kuvvetleri’ne özgü konfigürasyon oluşturulacak.

Bu yapı, HÜRJET programını yalnızca bir ihracat projesi olmaktan çıkararak, uzun vadeli sanayi iş birliği ve teknoloji paylaşımı eksenine taşıyor.

Yeni Nesil Jet Eğitiminin Önemi

HÜRJET, modern savaş uçaklarına geçişte ihtiyaç duyulan ileri seviye jet eğitim görevleri için tasarlanmış tek motorlu ve tandem oturma düzenine sahip bir uçaktır. Platform, dijital kokpit mimarisi, gelişmiş aviyonik altyapısı ve yüksek manevra kabiliyeti ile pilotlara gerçek muharebe ortamına yakın bir eğitim deneyimi sunmayı amaçlamaktadır.

HÜRJET’in görev seti yalnızca eğitimle sınırlı değil. Hafif taarruz görevlerinden silahlı yakın hava desteğine kadar geniş bir kullanım yelpazesi sunmaktadır. Bu çok rollü yapı, platformu operasyonel esneklik sağlayan bir çözüm haline getirir.

İspanya ile imzalanan anlaşmanın, HÜRJET’in küresel pazardaki konumlanmasına doğrudan etki etmesi bekleniyor. Avrupa’da elde edilen bu referansın; özellikle NATO standardında eğitim uçağı arayışındaki diğer ülkeler açısından belirleyici bir rol oynaması öngörülüyor.

Türk savunma sanayiinin artan ihracat ivmesi göz önüne alındığında, HÜRJET programının sadece bir platform satışı değil; aynı zamanda teknoloji transferi, ortak üretim ve uzun vadeli lojistik destek paketleriyle birlikte daha geniş kapsamlı iş birliklerinin önünü açabileceği değerlendiriliyor.