NATO’da 44 Yıllık AWACS Dönemi Son Buluyor

NATO’nun AWACS Filosu Yenileniyor

NATO, yarım asırdan fazla bir süredir hava erken ihbar görevini üstlenen E-3A AWACS filosunu emekliye ayırmaya hazırlanıyor. Reuters’ın dört farklı kaynağa dayandırdığı habere göre, ittifak, Saab GlobalEye sistemini tercih ederek yeni nesil hava erken ihbar ve gözetleme platformunu kullanmaya karar verdi. NATO Zirvesi’nde bu kararın açıklanması bekleniyor.

Eski Filonun Görevleri

Almanya’daki Geilenkirchen Hava Üssü’nde konuşlu 14 adet E-3A AWACS uçağı, 1982 yılından bu yana hava erken ihbar, hava sahası gözetleme, komuta-kontrol ve hava harekâtı yönetimi görevlerini yerine getiriyor.

Özellikle Rusya-Ukrayna Savaşı’nın başlamasının ardından AWACS filosu, NATO’nun doğu kanadında önemli bir rol oynadı. Gelecekte, Geilenkirchen Üssü’nün dünyanın en büyük GlobalEye filosuna ev sahipliği yapması planlanmaktadır.

NATO’nun Değişen Planları

2023 yılında, NATO AWACS filosunun yerine 6 adet Boeing E-7 Wedgetail almayı planlıyordu. Ancak Pentagon’un kendi E-7 programını iptal etmesiyle, NATO bu planı askıya aldı. ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, E-7 programını yeniden başlatmak için çalıştıklarını açıkladı.

Kanada hükümeti de ABD dışındaki bir çözüm arayışında olup, 2026 yılında Saab GlobalEye platformunu tercih etti.

Saab GlobalEye Teknolojisi

Saab GlobalEye, Bombardier Global 6500 iş jeti platformu üzerine geliştirilen yeni nesil bir hava erken ihbar ve gözetleme uçağıdır. Erieye ER AESA radarı sayesinde hava, kara ve deniz hedeflerini eş zamanlı olarak tespit edebilme kabiliyetine sahiptir.

GlobalEye, hava hedeflerini 600 kilometreye kadar, deniz hedeflerini ise uzun mesafelerden izleyebilme özelliğine sahiptir. Ayrıca, elektronik destek tedbirleri, elektro-optik sensörler ve deniz gözetleme radarı gibi özelliklere sahip olup geniş alanlı keşif, istihbarat ve gözetleme görevlerini tek bir platform üzerinde gerçekleştirebilir. 11 saat havada kalabilme ve yüksek irtifada uzun süreli görev yapabilme özelliğine sahiptir.

Boeing E-3A AWACS Uçağı

Boeing E-3A AWACS, Boeing 707 platformu üzerine geliştirilen bir hava erken ihbar ve kontrol uçağıdır. 360 derece hava gözetleme kabiliyetine sahip döner radar kubbesiyle hava harekâtının komuta ve kontrolünü sağlamaktadır. 1982 yılından bu yana Almanya’daki Geilenkirchen Hava Üssü’nde konuşlu olan 14 adet E-3A AWACS, özellikle Rusya-Ukrayna Savaşı’nın ardından NATO’nun doğu kanadında aktif olarak kullanılmaktadır.